|
Yüzme Sporunun Katkıları
Yüzme sporu
beden
gelişiminin
temel
sporlarından
biridir. Tüm
vücut kaslarının
kullanıldığı
sporlardandır.
Su direncine
karşı yapılan
bir spor olması
nedeniyle kas
kuvvetine ve
genel dirence
önemli
katkılarda
bulunmaktadır.
Spor belli bir
yaşam disiplini
verir. Bu yaşam
disiplinini en
iyi sağlayan
sporlardan biri
yüzme sporudur.
Erken yaşlarda
başlama olanağı
olan birkaç
spordan biri
olması ve insan
doğasına
uygunluğu
nedeniyle
yüzme sporu
bu disiplini
sağlar. İnsan
doğasının en
kolay uyum
sağladığı spor
dalı olması çok
ileri yaşlara
kadar
uygulanabilecek
spor olmasını
sağlar. Yürümek
kadar doğal ve
kolay bir
spordur.
Sporda
saldırganlığı
azaltan ve
yarış ortamında
çok çalışanın
başarılı olması
doğasını kabul
ettiren bir
spordur.
Çalışmayan
başarılı olamaz
ve daha çok
çalışanın
başarısını
alkışlamak
gerekir. Ondan
daha başarılı
olmak için ondan
daha fazla
alışmak
gerekliliğini
kabul etmek
gerekir. Birey
olarak kendine
güveni ve
başarabileceklerini
önceden görmeyi
sağlar.
Düzenli
çalışmalar yüzme
sporunda
nerelere
gelinebileceğini
ve kişinin
sınırlarını ne
kadar
zorlayabileceğini
ortaya koyar.
Başarılı olmak
onu korumayı ve
daha çok
çalışmayı,
başarısız olmak
ise yapılan
hataları gözden
geçirip ders
alarak
eksiklikleri
gidermeyi ve
yeniden
çalışmayı
gerektirir.
Yüzme sporu
bu yaşam
anlayışının en
iyi yaşandığı
ortamdır.
Bağışıklık
sistemini
uyarması ve
metabolizmanın
düzenli
çalışmasını
sağlaması
kişileri
hastalıklardan
korumaya yönelik
önemli katkılar
sağlar. Kuzey
ülkelerinde
yaşayanlar soğuk
ortamlarda
dirençlerini
arttırmak için
soğuk sulara
girmek
alışkanlığı
kazanmışlardır.
Bu davranış
onların
dolaşım
sistemlerinde
de düzenleyici
etkiler
yapmaktadır.
Damar
hastalıklarını
görülme
sıklığını
azaltır.
Spor amaçlı
yüzme sporu
ile uğraşmak
için haftada iki
ya da üç gün
yüzme sporuna
bir saat zaman
ayırmak
yeterlidir. Bu
süre karada
yapılacak
çalışma öncesi
gerdirme
egzersizleri ile
geliştirilebilir.
Yüzme sporunda
belli bir
mesafenin
yüzülmesi
hedeflenerek
çalışmalara
başlanmalı ancak
nefes alış
veriş tekniği
ve yüzme
sitillerinin
buna uyumu için
eğitim
alınmalıdır.
Temel yüzme
eğitimi almayan
kişilerin
yüzme mesafesi
uzadıkça
yorulmaları daha
çabuk olacaktır.
Su ile uyum
içinde yapılan
bir yüzme
sporu hem
ruhsal dinginlik
hem de beden
gelişimi
sağlayacaktır.
Su direncine
karşı yanlış
hareketler ise
kişinin çabuk
yorulmasına ve
bu spora fazla
devam
edememesine
neden olacaktır.
Yüzme sporu
bu sporla aktif
uğraşanlar kadar
sağlık için spor
anlayışıyla
çalışanlarında
düzenli ve
sürekli
uygulamasına
gerek duyan bir
spordur.
Öğrenmenin yaşı
yoktur. İnsan
doğası suda
batmamayı ve
hareket
edebilmeyi
bilir. Bisiklete
binmek gibi
dengeye dayanan
bir davranıştır.
Çalışmalarla
geliştirilir,
doğru
hareketlerin
yapılması ile
hız ve direnç
kazanılır. Korku
sadece yaşanan
deneyimlerden
kaynaklanır ve
doğru
hareketlerin
öğrenilmesi ile
kolayca
üstesinden
gelinir.
Suda terleme
olmasına karşın
su ortamında
vücuttan
uzaklaşması
kolaydır.
Yüzme sporu
yapılan ortamın
genel temizlik
kurallarına
dikkat edilirse
en temiz spor
olma özelliği
taşır. Çamur,
toz ve vücut
kirleri bu spor
için var olmayan
kavramlardır.
Bir bone
ile saçların
toplanması ve
suya
dökülmesinin
önlenmesi, suya
girmeden önce
duş alınarak
deri üstünde var
olan deri
döküntülerinin
uzaklaştırılması
kullanılan
ortamın
temizliğine
katkı
sağlayacaktır.
Yüzme sporu
çok küçük
yaşlarda
başlanabilen ve
çok ileri
yaşlara kadar
sürdürülebilen,
sağlıklı
zamanlarda
yapılabildiği
gibi sakatlık
iyileşmelerine
de katkısı
olabilen,
engelli
insanların
kolaylıkla
yapabileceği bir
temel spordur.
Sağlık ve spor
kavramlarının
yan yana olduğu
tek spordur.
Yüzmenin
Faydaları
A-
Kalp-dolaşım
sistemi üzerine
etkileri :
Antrenmanlar ile
kalbin dakika
volümünü
arttırmak
mümkündür. Bu
artışın
gerçekleşmesi
maximal ve
submaximal
yapılan
yüklenmelerle
mümkündür.
Yapılan
araştırmalar
kalbin dakika
volümünü
arttıran en iyi
yolun submaximal
(%70 ve altı)
yüklenmeler
olduğunu ortaya
koymuştur.
Kalbin dakika
volümünün
artması,
dokuların
oksijen
ihtiyacının
karşılanması
bakımından çok
önemlidir. Bu
sebeple orta ve
uzun mesafe
yüzücülerin bu
özelliğini
geliştirmeleri
önemlidir.
Bilindiği gibi,
kalbin dakika
volümünün
artması,
öncelikle atım
volümünün (her
atımda
pompalanan kan
miktarı) ve de
kalp atım
sayısının
artırılması ile
olanaklıdır. Su
içindeki yatay
pozisyon, kalbin
atım volümünün
ayakta duruşa
oranla daha iyi
olmasını sağlar.
Çünkü, bu
pozisyonda,
kalbin kan ile
doluşu daha iyi
olur. Su içinde,
suyun kaldırma
kuvveti
yerçekimine
karşı koyar. Bu
konumda kalp,
kanı yer
çekimine karşı
atmak
zorunluluğunda
kalmaz. Ayrıca,
suyun kaldırma
kuvvetinin yer
çekimini
karşılanması ve
suyun alt
ekstremitelere
uyguladığı
hidrostatik
basınç, havada
dik durumda iken
karşılaşılan
"Kanın alt
ekstremitelerde
toplanma
eğilimini"
elemine eder.
Diğer taraftan,
su içinde kalp,
ısı
düzenlemesine
yardım amacıyla
deriye fazla kan
göndermek
zorunda kalmaz.
Bu kan çalışan
kaslara
aktarılır.
Özetlersek,
yüzücülerdeki
dolaşım diğer
spor
dallarındaki
sporculara
oranla
farklılıklar
gösterir. Bu
durum, su
içindeki vücudun
yatay pozisyonda
olmasına
bağlıdır. Bu
pozisyonda kalp
kan ile tamamen
dolar ve sonuçta
kalbin tek bir
kasılışında daha
fazla kan vücuda
pompalanır.
• Düzenli
antrenmanların
kalp üzerine
yaptığı olumlu
etkiler
şunlardır;
1.
Antrenman ile
kalp
odacıklarının
hacmi büyür.
Kalp
odacıklarının
büyümesi ile
kalbin içine
aldığı kan
miktarı
artarken, dakika
volümü artar.
İyi antrene
edilmiş
sporcularda
kalbin yük
altında bir
dakika içinde
pompalandığı kan
miktarı 35-40
litreye kadar
çıkabilmektedir.
2.
Antrenman
sonucunda, kalp
kaslarında "hipertrofi"
denilen gelişme,
kalınlaşma,
kuvvetlenme
meydana gelir.
Bu gelişmelerle
kalbin
pompalandığı kan
daha güçlü bir
şekilde
organizmaya
dağılır.
B- Yüzmenin
solunum
sistemleri
üzerine etkileri
:
Temel görevi,
kana oksijen
vermek ve
kandaki
karbondioksiti
almak olan
solunum sistemi,
ağızdan ve burun
dan başlayarak
akciğerde
sonlanır.
Ağızdan ve
burundan alınan
hava "trakea"
adı verilen ve
havanın
iletilmesini
sağlayan boru
yoluyla
akciğerlere
gelir.
Akciğerlere
gelen ve
akciğerlerin
yapısında
bulunan "alvoel"lere
(hava
kesecikleri)
yerleşe havada %
14-15 oksijen ve
% 4.9-6.9
oranında
karbondioksit
vardır. Çevresi
kılcal
damarlarla sıkı
bir şekilde
çevrilmiş ola
alveollerle
kılcal damarlar
arasında gaz
alış verişi
olur. Gaz
değişimi
difüzyonla
meydana gelir.
Örneğin, vennler
(toplar damar)
içinde
akciğerlere
gelen
karbondioksitten
zengin kan,
akciğer
yapısındaki
alveol
keselerine
geçerken burada
bulunan oksijen
de kana geçer.
Eritrosit içinde
dokulara gelen
oksijen il
bağlanmış
hemoglobin
molekülü,
oksijenini aktif
dokulara verir.
Bu alışveriş ise
aşağıdaki
şekilde
belirtilmiştir.
Antrenmanlar
sırasında
organizmanın
oksijen
gereksinimi
artar. Bu artışa
paralel olarak,
bu gereksinimi
karşılayacak
dolaşım ve
solunum
sistemlerinin de
bu duruma
fizyolojik bir
uyum göstermesi
gerekir.
Dokuların
oksijene olan
gereksinimi
arttıkça,
solunum
sisteminin
organizmaya
soktuğu oksijen
miktarı ve bu
oksijeni
dokulara
taşıyacak olan
dolaşım
sisteminin
faaliyeti artar.
3- Yüzmenin
Sinir sistemi
üzerine etkileri
:
Yüzme tüm
vücudumuzu
hareket
ettirebildiğimiz
bir spor olduğu
için sinir
sistemine etki
yapan en önemli
spor dallarından
biridir. Suyla
ilgili tüm
çalışmalarda,
sinir
sitemimizdeki
etkiler duyu
organlarımızın
devreye
girmesiyle
gerçekleşmektedir.
Burada duyu
organlarımız ve
sinir sistemimiz
bir bütünlük
içersinde
çalışmaktadır.
Kısacası tüm
yaşantımızda
sinir
sistemimizle,
duyu
organlarımız iç
içe çalışmakta
olduğunu herkes
bilmektedir.
Su içersinde
yaptığınız her
çalışmada suyla
ilgili ayrı bir
rehavet ve
canlılık
hissetmeniz;
sinir
sisteminizi
rahatladığını
gösterir.
Yıkanırken olan
rahatlama
duygusu veya
yüzerken
egzersiz sonrası
canlılığımızı
Sinir
sistemimizin
dinlenmesi
sonucu ortaya
çıkan
unsurlardır.
Yüzme ortamının
iyi olması,
eğitmeninizin
kalitesi ve
ortamdaki
mutluluğunuz da
diğer faktörler
olarak Sinir
sisteminizin
dinlenmesine
yardımcı
unsurlardır.
Yüzme sonrası
görülen
rahatlamalarda
insanlarda
aşağıda
sıraladığımız
davranışların
geliştiği
bilinmektedir;
- Kişinin
kendine güveni
artar,
- Korkusu yok
olur,
- Yapacağı bir
işe adaptasyonu
daha kolaydır ve
dikkati zor
dağılır,
- Zor bir spor
olan yüzme
branşı, kişileri
daha disipline
eder, daha
programlıdırlar,
- Yüzme sporunu
yapan kişiler
normal
yaşantılarında
daha aktiftirler
ve
başarılıdırlar,
- Toplumda İyi
ve güvenilir
bireylerdir |
