PLANÖR
Planör Hakkında Bilgi için tıklayın
Planör Uçuşu, Yarışları, Çeşitleri ve Eğitimi için tıklayın
Planör Federasyonlar, Kulüpler ve
Dernekler için tıklayın
Planör Fotoğrafları için tıklayın
Planör Nasıl Uçar
:
Motoru olmayan bu hava aracının
uçabilmesi için ilk önce planörün
havaya çıkarılması gerekir. Bu, ilk
yıllarda lastik amortisörlerle yüksek
tepelerden tıpkı sapanla havaya
fırlatılmak suretiyle olmuştur. Daha
sonraları ise gelişen teknolojiyle
birlikte uçak arkasında çekilerek veya
vinçle çekilerek planör havaya
çıkarılmıştır.
Havalanan planör süzülme
kabiliyetiyle havada uçuşunu sürdürür.
Hava içerisinde ufkun altına doğru
süzülen planörün kanatlarına
çarpan hava akımları kaldırıcı güç
meydana getirerek kütlenin havada
kalmasını sağlar.
Havalanan Bir Planör Nasıl ve Ne
kadar Havada Kalabilir :
Planör atmosferdeki dikey ve
yatay hava akımları ile havanın kaldırma
kuvvetinden en verimli şekilde
yararlanan gövde yapıları sayesinde
havada kalabilirler. Atmosferdeki bu
akımlar, meteorolojinin geniş konuları
içinde incelenebilir.
Bunlar, atmosferdeki basınç
farklılıkları, ısınma ve soğuma, yeryüzü
şekilleri, karasal ve denizsel
iklimlerdir.
Planör, motorsuz olması nedeni
ile atmosferdeki her türlü olaydan
etkilenir. Bu olayların olumlu ve
olumsuz etkileri bulunmaktadır.
Planör Pilotları bu olayların tüm
sonuçlarını değerlendirebilecek şekilde
eğitilirler. Zira havada kalabilmeleri
bu bilgilerini en iyi şekilde
değerlendirmelerine bağlıdır.
Belirli bir bölgede ısınan hava genişler
ve yükselir. Yükselen bu sıcak havanın
yerini, ondan daha soğuk bir hava
doldurur. Bu durum basınç (=sıcaklık)
farklılıklarının oluşmasına neden olur.
Mühendisler, planörlerin
gövdelerini minimum sürtünme-maksimum
kaldırma olacak şekilde tasarlarlar.
Bununla birlikte planör, herhangi
bir kaldırıcı yada itici güce (yani
motora) sahip olmadığı için yerçekiminin
etkisindedir. Bu etki planörün
düzenli bir şekilde yükseklik
kaybetmesine neden olur.
Ancak mühendisler planör tasarımlarında
ağırlık, hız, dayanıklılık, esneklik vb.
bir çok değişkeni en iyi şekilde bir
arada tutabilecek çözümler
sunmaktadırlar. Planörler, uzun
süre havada kalabilmek için atmosferdeki
hava akımlarından yararlanırlar. Bu hava
akımları iki çeşittir;
1- Yelken Uçuşu :

Basınç (=sıcaklık) farklılıkları nedeni
ile meydana gelen rüzgarlar tepe, dağ
gibi yer şekillerine çarparlar. Bu
çarpma sonucunda yukarı doğru
yükselirler. Planörler, yükselen
bu rüzgarlar içerisinde belirli bir yol
izleyerek rüzgar ile birlikte
yükselirler. Bu uçuşa “Yelken Uçuşu”
adı verilir. Planör pilotları,
rüzgarın hangi yönden ve hangi şiddette
gerçekleşeceğini bilmek zorundadırlar.
Zira şiddetli bir rüzgar motoru olmayan
planörü sürükleyebilir.
2- Termik Uçuşu :

Yelken uçuşunda olduğu gibi
basınç (=sıcaklık) farklılıkları nedeni
ile meydana gelen dikey hava akımları
yukarıya doğru yükselirler. Yükselen bu
hava akımları sıcak havadır. (Sıcak
havanın kinetik enerjisi, dolayısı ile
hareket kabiliyeti daha fazladır )
Yükselen sıcak hava içinde dönüşler
yapan planör bu sıcak hava ile
birlikte yükselir. Bu yükselme, sıcak
havanın yoğunlaştığı (yani bulut
oluşumunun gerçekleştiği) yüksekliğe
kadar devam eder. Buna planörcülükte
“Termik Uçuşu” adı verilir.
Planör Yarışmaları :
Mesafe (en uzun mesafeye gidebilmek),
zaman (en kısa sürede gidebilmek),
irtifa (en yükseğe çıkabilmek) ve
akrobasi (planörde yapılan çeşitli
gösteriler) olarak düzenlenir.
Planör Çeşitleri :
Günümüzde çeşitli türlerde planörler
vardır.
1- Tek Kişilik Planörler :
Çeşitli biçim ve büyüklükte olabilir.
Spor ve yarış maksatları için yetişmiş
planör pilotları tarafından
kullanılır. Modern fiberglas yarış
planörlerinin kanat açıklıkları,
standart sınıf için 15 m, açık sınıf
için 23 m'ye kadar olabilmektedir.
2- İki Kişilik Planörler : Eğitim
uçuşlarında, uçuş kumandalarının
öğretilmesinde ve iniş, kalkış
eğitimlerinde kullanılırlar. Uçuş eğitim
için kullanılan planörlerin çoğu,
ağaç yapılı eski tiplerdir.
3- Personel ve Malzeme Taşıma
Planörleri : İkinci Dünya Harbinde
olduğu gibi, personel ve malzeme taşımak
için kullanılırlar.
Planör Başlangıç Kursları :
Planör Başlangıç Kursları Planör Uçuş
Okulu tarafından İnönü Eğitim
Merkezi ve Akşehir Eğitim Merkezi’nde
düzenlenir. Ayrıca talep olduğu takdirde
uygun görülürse THK tarafından
bölgesel kurslar da düzenlenebilir.
Kursa katılmak isteyenler her yıl 1
Ocak’tan itibaren dilekçe ile
Türk Hava Kurumu Genel Başkanlığı’na
müracaat ederler. Müracaat edeceklerin
katılacakları kurs döneminde 16 yaşından
gün almış olmaları ve en az ortaokul
mezunu olmaları gerekmektedir Müracaat
sayısının fazla olması durumunda öncelik
Okul Havacılık Kollarına ve Havacılık
Kulüplerine tanınır.
Müracaatları kabul edilen öğrenciler
kendilerinden istenen evrakları
tamamlayarak Türk Hava Kurumu’na
gönderirler. Daha sonra kendilerine
yapılan çağrıda belirtilen merkezde
kursa katılırlar ve 5-6 haftalık eğitime
tabi tutulurlar.
Kurslarda başarı gösteren öğrenciler bir
kez yalnız uçarak Planör “A”
brövesi alırlar. Planör
Tekamül kursuna katılacak öğrenciler
kontenjan durumuna göre daha öne “A”
brövesi almış başarılı, öğrencilerden
seçilir.
Bu kursu bitiren öğrenciler “B”
ve “C” brövelerini takiben
Planör Pilot Lisansının alırlar.
Uçuş Eğitimi :
Başlangıç uçuş eğitimi iki safhadan
oluşmaktadır;
1- Uçuş öncesi eğitim,
2- Uçuşla beraber yapılan eğitim.
Her kursiyer uçuş öncesinde, uçuşa
hazırlık amacıyla 3 gün süresince ders
görür. Bu dersler;
a) THK’nın tanıtımı,
b) Kursiyerlerin hareket tarzı,
c) Havacılık tarihi,
d) Normal usuller,
e) Yer eğitimi,
f) Sınav,
Bu derslerden normal usuller planörün
teknik bilgilerini ve uçuştan önce
yapılması gereken kontrolleri kapsar. Bu
dersler sonunda yapılacak sınavda her
biri 2 puan değerinde 50 test sorusu
sorulur. Kursiyer bu sınavdan en az 70
puan almalıdır. Bu sınavda başarı
gösteren kursiyer uçuş eğitimine başlar.
Yer eğitim ise planör başında
uygulamalı olarak yapılır. Bu derste
uçuşa hazırlık olarak paraşüt kuşanma,
planöre oturma, dahili
kontroller, halatın veya telin
takılması, kanat tutma ve
planörün taşınması pratik olarak
öğretilir.
Uçuşa başlayan kursiyerler uçuşla
birlikte nazari derslere devam ederler.
Bu dersler sırası ile şunlardır;
1- Uçuş nazariyatı,
2- Aerodinamik,
3- Meteoroloji,
4- Vinç ile çalışma,
5- Emercensi usuller,
6- Sınav |