OFF-ROAD
Off-Road Hakkında Bilgi için tıklayın
Off-Road Araçları Hakkında Bilgi için
tıklayın
Off-Road Federasyon ve Kulüpleri
Hakkında Bilgi için tıklayın
Off-Road Fotoğrafları için tıklayın
Off-Road Araçları
Genel Özellikleri :
4x4 araçlar ile binek araçlar
arasındaki fark sadece arazi şartlarında
sürüş yeterliliği iken zamanla bu
araçlara konfor ve teknoloji ilave oldu.
Ama en kaba hatları ile ele alırsak bir
arazi aracını diğer binek arabalarından
ayıran belli başlı özellik, ilave bir
arazi şanzımanına sahip olması ve çift
diferansiyelli olmasıdır.
İkinci olarak da aracın alt yüksekliği,
tekerleklerin yerleştirilişi gibi
geometrik özellikleri ve süspansiyonu
gelir. Ayrıca performansı belirleyen ve
aracın neredeyse kendisi kadar önemli
olan lastikleri de unutmamak gerekir.
4x2 (yani iki çekişli) bir araç
genelde alttan gelecek darbelere
açıktır. Egzoz sistemi korumasızdır.
Motor bölümünün altı açıktır. Gücü ne
olursa olsun, aracın geometrisi dik iniş
ve tırmanışlara izin vermez. Çekişe
sahip iki tekerlek, aracın gücünü yere
aktarırken hem aracı hem de yere
sürtünen diğer iki tekerleği itmek
durumundadırlar.
Dört çekiş söz konusu olduğunda ise bu
işlem iki yerine dört tekerlek arasında
bölüneceğinden hem tekerlek başına düşen
güç aktarımı azalacaktır, hem de hiç bir
tekerlek diğerini itmek zorunda
kalmayacaktır. Arazi şanzımanı tahvil
oranını dolayısı ile hızı düşürerek gücü
artıracaktır.
Ancak 4 tekerden çekişin sağladığı
avantajlara rağmen, yakın zamana kadar
arazi araçlarında, konfor ve yol
emniyeti açısından belirgin eksiklikler
vardı. Süspansiyonlar her iki aksta da
makaslıydı, sürate uygun değildi. Yan
rüzgarlardan çok etkileniyorlardı.
Yükseklikleri ve arkadan itişli olmaları
süratli sürüş esnasında problem
yaratıyordu.
Gelişen motor endüstrisi ile bağlantılı
olarak son yıllarda ileri teknoloji
ürünü 4x4'ler yolları doldurmaya
başladı. Bu araçlarda çeşitli
süspansiyon sistemleri kombine olarak
kullanılmaya başlandı. Aerodinamik yapı
geliştirildi. Sürekli dört çekiş imkanı
sağlanarak yol tutuş arttırıldı.
Off-Road Araç Özellikleri :
1- Defransiyel Kilitleri (diff-locks)
: Bazı zor koşullarda aracımızın
hareket kabiliyetini artırmak için ön
veya arka defransiyel üzerindeki
tekerlekleri beraberce (defransiyel
etkisi olmadan) döndürmemiz gerekir. Bu
beraber döndürme işini yapan düzeneklere
defransiyel kilidi denir. Defransiyel
kilitleri çalışma prensiplerine göre
çeşitlere ayrılırlar.
2- Zeminden Yükseklik (Graund
Clearance) : Aracın yere en yakın
noktasının yerden uzaklığıdır.
3- Yaklaşma Açısı : Aracın ön
tekerleklerinin yere bastığı nokta ile
aracın en ön noktasını birleştiren
doğrunun yerle olan açısıdır.
4- Uzaklaşma Açısı : Aracın arka
tekerleklerinin aracın en arka noktasını
birleştiren doğrunun yere olan açısıdır.
5- Karın Açısı : Aracın tepe
üzerinden veya setten geçme yeteneğini
gösteren açıdır. Ön ve arka
tekerleklerin yere temas ettikleri
noktalardan aracın alt ortasına giden
doğruların oluşturduğu açıya denir. Bu
açıda aracın yüksekliği ve tekerlekler
arası ölçüsü (wheelbase) önemli
rol oynar.
6- İki Dingil Açıklığı (Wheelbase) :
Aracın ön ve arka defransiyellerinin
eksenlerinin uzaklığıdır.
7- Tırmanma Açısı : Zemin ve
şartların en iyi olduğu şekilde aracın
çıkabileceği maksimum eğimi anlatan bir
fabrika verisidir. Normal şartlarda
anlamak ve ölçmek çok zordur.
8- Süspansiyon Mesafesi (Wheel
Travelling) : İyi bir Off-Road
aracını diğerlerinden ayıran en önemli
özelliklerden birisidir. Aracın herhangi
bir tekerleğinin en fazla sarkabildiği
nokta ile en fazla kapandığı nokta
arasındaki uzaklıktır.
9- Motor Freni (Compression Brake) :
Off-Road sürüş tekniklerinde çok önem
taşır. Özellikle kaygan ve dik
zeminlerde aracın bloke olarak
kontrolden çıkmasını önlemek için fren
sistemini kullanmadan, motorun
kompresyonu ile yavaşlamayı ifade eder.
10- Traksiyon (Traction) : Aracın
lastikler vasıtasıyla motor gücünü yere
iletmesi ve bu şekilde zeminde
tutunması.
11- Arazi Şanzımanı : Arazi
aracını binek araçlardan ayıran ve arazi
şartlarında yol alabilmemizi sağlayan en
önemli özelliklerden biri normal
şanzımanın yanı sıra bulunan transfer
kutusu (transfer case) denilen
dişli sistemidir. Araç içinde vites
kolunun yanındaki küçük kol veya kollar
arazi şanzımanını harekete geçirir.
Şanzımandan aldığı hareketi ön ve arka
diferansiyellere dağıtarak iletir.
Arazi şanzımanları araç marka ve
tiplerine göre bazı farklılıklar
gösterir. Arazi şanzımanlarında iki oran
vardır. Bu oranlar yüksek (High) ve
düşük (Low) hızlar arazi vites kolu
üzerinde (L) ve (H) harfleri ile ifade
edilirler. Bu sayede örneğin 5 ileri
vitesli bir şanzımandan hareket alan
arazi şanzımanımız 5 High (yol için) ve
5 Low (arazi için) bize 10 değişik hız
temin eder.
Arazi şanzımanlarını araç tiplerine göre
ayıran bir diğer özellik de değişik 2 ve
4 çeker sistemlerini sağlıyor olmasıdır.
Bazı arazi şanzımanlarında 2 ve 4 çeker
seçenekleri bulunurken bazıları sürekli
4 çeker olup arazi şartlarında orta
defransiyeli kilitleyerek görev
yaparlar.
12- Orta Defransiyel ve Kilidi :
Daimi 4 çeker araçlarda normal yol
şartlarında şanzımandan gelen hareketi
ön ve arka defransiyellere kasıntı
yapmadan dağıtmak için gerekli olan 3.
bir defransiyeldir. Orta defransiyel de
kaygan zeminde ve arazi koşullarında
traksiyon problemi yaratacağından bir
kilit sistemi ile hareketi ön ve arka
difransiyellere eşit olarak (1/1)
dağıtmaktadır.
Off-Road Araçlarında Sınıflama
(Donanıma Göre) :
1 Yıldız (*) Standart 4x4
araçlar.
2 Yıldız (**) ilaveten Arazi
lastiği, strep, u kilit, yangın
söndürücü, ilk yardım seti
3 Yıldız (***) ilaveten Roll-Bar,
telsiz, balta, kürek
4 Yıldız (****) ilaveten
Roll-Cage, vinç, makara, yedek benzin,
su, avadanlık seti,
5 Yıldız (*****) ilaveten
Hi-Jack, diferansiyel kilidi, kum
paleti, sabit nokta teçhizatı,
Vinçleme Teknikleri :
İyi bir vinç arazideki en büyük
yardımcınızdır. Aracın ağırlığına uygun
seçilmiş, doğru monte edilmiş ve iyi
çalışan bir vinç hem işimizi
kolaylaştırır hem de çevremizin zarar
görmesini önler.
Vinçler elektrikli, hidrolik veya
mekanik olabilirler. Vinç seçilirken en
az aracın ağırlığının iki katı
kapasiteli bir vinç seçilmelidir.
Vinçler genelde motor, dişli kutusu,
çelik tel, tanbur, dişli kutu kumandası
ve vinç kumandasından oluşur.
Vincimizden en iyi şekilde
faydalanabilmek için her kullanımda
telin düzgün sarılmasına dikkat
etmeliyiz. Vinç teli toplanırken mutlaka
eldiven kullanılmalıdır.
Vincimizi kullanmak için bazı yardımcı
ekipmana ihtiyacımız vardır bunlar;
strap, makara, U kilit, sabit nokta
gereçleri, eldiven. |
