|
|
|
ATLETİZM SPORU
Atletizm Sporu Hakkında Bilgi için tıklayınız
Atletizm Sporu Koşular Hakkında Bilgi için tıklayınız
Atletizm Sporu Atlamalar Hakkında Bilgi için tıklayınız
Atletizm Sporu Yürüyüş Hakkında Bilgi için tıklayınız
Atletizm Sporu Çoklu Yarışmalar Hakkında Bilgi için
tıklayınız
Atletizm Sporu Fotoğrafları için tıklayınız
KOŞULAR
A – Kır Koşuları
A1. Arazi Koşuları (kros)
A2. Yol (sokak) Koşuları
B – Pist Koşuları
A – KIR KOŞULARI
1 – Arazi Koşuları (kros) : Yarışları kırsal
alanlarda, tarlalarda, boş saha ve orman patikalarında
yapılır. Böylece atletler hem meyilli hem yüzeyi sürekli
değişen zorlu yarışma alanlarında yarışmak zorunda
kalırlar.
Çoğu uluslar arası yarışmalar erkekler için 8-12 km lik
; bayanlar için 3-6 km lik mesafelerde yapılır. Kır
koşusu bir kış sporudur. Her yıl mart ayında Dünya
Şampiyonaları vardır. Pist yarışları mevsiminden
itibaren kış ayları boyunca devam eder.
Kros yarışmalarında bireysel birincilik yanı sıra takım
birinciliği şeklinde değerlendirme yapılır. Her takım ya
da ülke 6 atleti ile yarışmaya katılırlar ve tertip
komitesinin kararları doğrultusunda takımların 4- veya 5
sporcularının dereceleri değerlendirilir. Takımlardan
önde gelen 4 veya 5 sporcunun puanları toplanarak o
takımın toplam puanı bulunur.
Örneğin 1+3+12+17=33 puan. En az puanı toplayan takım
yarışı kazanır. Puanları sayılamayacak olan sporcularda
rakiplerini geçerek karşı takımın puanlarını yükseltmiş
olurlar.
Parkur sol tarafına kırmızı flama , sağ tarafına da
beyaz flamalar koymak sureti ile açık bir şekilde
işaretlenir. Kestirmeden gitmek diskalifiye nedenidir.
Yarış sonunda çit ya da iple belirlenen bir finiş
tünelinden geçilir ve hakemler tarafından geliş sırasına
göre numaraları ve bitirme dereceleri yazılır.
2 – Yol (sokak) Koşuları : 800 metre ile 25
kilometre arasındaki mesafelerde yapılır. Yollar
üzerinde yapılan yarışmalardır. Yolun trafiğe kapatılmış
kısmında güvenlik önlemleri , trafik önlemleri, gezici
sağlık ekipleri önlemleri koordineli olarak çalışıp
yarışmanın sağlıklı bir biçimde gerçekleşmesini
sağlarlar. Yol boyu hakemleri yarışı ve atletleri
izleler ve varış hakemlerine kadar yarışı getirirler.
B – PİST KOŞULARI
5 gruba ayrılır. Bu gruplar yarışların mesafesine ,
biçimlerine ve kullanılan malzemeye göre ayrılırlar
1- Kısa Mesafe Koşuları
2- Orta Mesafe Koşuları
3- Uzun Mesafe Koşuları
4- Engelli Koşular
5- Bayrak Koşuları
6- Maraton Koşusu
PİST : Standart pist uzunluğu 400 metredir. 1 mil
yarışı dışındaki dünya rekorları metre esasına göre
belirlenir. Yeni pistlerin büyük çoğunluğunda ve uluslar
arası yarışmalar için kullanılanların hemen hepsinde
yapay zeminler vardır. Bu genellikle TARTAN lastiksi bir
bileşkedir ve her iklimde kullanılabilir. Koşu pistinin
genişliği 7.32 metreden az olmayıp eğer mümkünse iç
kenarı beton veya benzer bir malzemeden yapılmış 50 mm
yükseklikte ve en az 50mm genişlikte bir bordürle
yükseltilmiş olmalıdır.
NOT : Bordür ; pist yüzeyinde birikebilecek suyun
tahliye edilmesinin engellememek amacı ile en çok 65 mm
yükseklikte olmalıdır. Yarış pistinin iç kenarına bordur
yapılma olanağının yapılma olanağının bulunmadığı
durumlarda bu kenar 50 mm genişlikte çizgilerle
işaretlenmelidir. Çim yarış pistlerinde pistte 5 m de
bir bayrak dikilmelidir. Bayrak yarışmacıların
koşmalarını engellemeyecek şekilde yerden pist dışına
doğru 60 o lik açı ile dikilmelidir. Bu iş kullanılacak
olan bayraklar 0.25 metreye 0.2 metre büyüklüğünde olup
2.45 metrelik bir direğe çekilmelidir.
KULVAR : Pist üzerinde müsabaka süresince 1
atletin koşmak zorunda olduğu ve yarışmacıları ayıran 8
kulvar işaretlenmiştir. Bir kulvarın genişliği 1.22 m
olup , çizgi kalınlığı 5 cm olarak beyaz boya ile
çizilir. Ayrıca çeşitli yarışların başlangıç yerleri de
çizgilerle belirlenmiştir. Tüm yarışlar için aynı bitiş
çizgisi kullanılır.
Tüm yarışlar, dönüşler koşucunun soluna gelecek şekilde
saat yönünün tersinde koşulur. Yalnız, 100m , 110m
engelli gibi kısa yarışlar ana tribün (şeref tribünü)
önündeki düz parkurda koşulur.
Kulvar uzunlukları ve Kulvar Farkları : Bir dönemeçte
başlayan yarışlarda 200 ve 400m gibi bazı atletlerin
diğerlerine kıyasla önde başlayarak avantaj elde
ettikleri sanılır. Ama dönemeçler dönülürken
dıştakilerin daha fazla koştuğu düşünülecek olursa böyle
bir avantajın bulunmadığı anlaşılabilir.
Pist dışındaki kulvarların uzunlukları daima içteki
kulvarlardan büyüktür.
1. Kulvar : 400 m;
2. Kulvar: 407.04 m;
3. Kulvar : 414.70 m;
4. Kulvar : 422.37m;
5. Kulvar : 430.03 m ;
6. Kulvar : 437.70 m ;
7. Kulvar : 445.36 m
8. Kulvar : 453.03 m uzunluğundadır.
ÇIKIŞ TAKOZU : Kısa mesafe sürat koşuları
(sprint) için atletler çıkış takozları (starting blocks)
kullanırlar. Çıkış takozları ; başlangıç çizgisinin
ardına vidalanan veya çivilenen yarışmacının ayaklarını
basarak ilk hız almasına çıkışta kaymamasını sağlayan
genellikle metal bir alAyakların konulduğu düz kısımlar
ettir. atletin fizik yapısına ya da tercihine göre
çeşitli açılara göre ayarlanabilir. Bu gün büyük ve
önemli yarışlarda kullanılan çıkış takozları atletlerin
erken çıkışını saptayan elektronik mekanizmayı içerir.
KRONOMETRE VE FOTO-FİNİŞ : Yarışlarda zamanın
saptanmasını sağlayan elektronik kronometreler
kullanılır. Artık yarışın başında ve sonunda
kronometreye basan kişilerin yerine yarışmayı başlatan
tabancaya otomatik olarak bağlanmış elektronik
kronometreler almıştır.
Tabanca patladığı anda kronometre çalışmaya başlar.
Elektronik kronometrelerle tespit edilen dereceler
saniyenin 1/100 üne kadar okur. Yarışmalarının sona
erdiği çizgiye VARIŞ (foto-finiş çizgisi) denir.
Saniyenin 1/100 ünü saptayabilen foto-finiş aleti ile
ipi birlikte göğüsleyen atletlerin sıralaması kolayca
yapılabilmekte ve izlenebilmektedir. Varış çizgisinde
birinci olan atletin baş–boyun-kollar-bacaklar-eller ve
ayaklar hariç gövdesinin herhangi bir kısmının çizgiye
ulaşması gerekmektedir. Bu gün 400 m ye kadar olan
koşularda sadece bu elektronik aletlerle saptanan
rekorlar geçerlidir.
GİYSİ : Bayan ve erkek sporcular tişört , şorttan
oluşan giysi giyerler. Atletleri belirleyen numaralar
kolayca görülebilecek şekilde iğnelenir. Bazı
yarışmacılar özellikle afrikalı uzun mesafeciler yalın
koşmalarına rağmen çoğunlukla çivili veya özel koşu
ayakkabıları kullanılır.
ÇIKIŞ (start) : Bütün koşucuların startı
sporcuların yerlerini alıp hareketsiz vaziyette
beklemesinden sonra bir tabancanın patlaması veya buna
benzer bir aletin patlaması ile verilir. Çıkış Hakeminin
400 m ye kadar olan koşularda söyliyeceği
YERLERİNİZE-DİKKAT komutları ile bütün atletler dikkat
durumunu aldıkatan sonra tabanca ateşlenir.
400 m den daha uzun mesafeli koşularda ise çıkış hakemi
“yerlerinize” der, bütün atletler hareketsiz hale
geldikten sonra tabanca ateşlenerek çıkış yapılır.
Uluslar arası yarışmalarda komutlar çıkış hakeminin
kendi ana dili ile söyleyeceği kelimelerle yapılır.
SÜRAT :
Atletizmde her disiplinin sürat ile ilişkisi vardır. Bir
başka deyişle alçak çıkış , sprint, sıçrama, atış veya
tüm koşular hız ile gerçekleşir. Bu hızın zamanı ve
şiddeti farklı olarak hazırlanabilir. Doğal olan
disipline özel harekettir. Sporda sürat bir uyaran ya da
sinyale en kısa zamanda reaksiyon gösterebilme
yeteneğidir. Bir başka ifade ile farklı dirençlerle
olabildiğince yüksek hızla uygulanan harekettir.
Hız en küçük zaman birimi içerisinde sprinterin en fazla
mesafeyi kat etmesidir. Hız , adım uzunluğu ve adım
frekansının uyumuna bağlıdır. Bunların korunabilmesi
için kalça,diz ve ayak bileği eklemlerinin en üst
düzeyde hareketlilik özelliklerini gelişim kazanması ve
kas gruplarının istemler ölçüsünde kuvvet kazanmış
olması gerekir. Sürat doğuştandır ve az
geliştirilebilir.
Sürati etkileyen faktörler şunlardır ;
Kas kuvveti
Kas liflerinin viskozite yapısı (iç sürtünme)
Reaksiyon zamanı (kasların tepkisi)
Kasların kansantrksiyon (kasılma) hızı
Koordinasyon (beceri ve akıcılık)
Antropometrik özellikler (anatomik yapı)
Genel anaeorobik (oksijensiz solunum) dayanıklılık
Psikolojik güç ve sağlam sinir sistemi
A – 100 m Koşusu : 100 m koşu 4 kısımdan oluşur.
Çıkış
Toplanış
Fule (adım uzunluğu)
Varış
B – 200 m Koşusu : 100 m koşusun devamı
niteliğinde olup , kişilerin maksimal oksijen
kapasitesinin biraz daha fazla olması ve koşu tarzının
daha yumuşak ve seri olması gerekir. İnatçılık ve
dayanıklılık ön plana çıkar.
C – 400 m Koşusu : Sürat ve mukavemet ön planda
olup en iyi sonuç her 100 m nin eşit zamanlarda
koşulması ile alınır. Kasların ; rahat ve seri ,
solunumun ise ritmik olması şarttır. Kullanılan enerji
sistemi aneorobik laktik asittir. Kaslarda Glikojen
yakılarak yan ürün olarak laktik asit çıkar.
ORTA MESAFE KOŞULARI :
A – 800 m Koşusu : Bu mesafeye 3 unsur hakimdir.
Dayanıklılık
Sürat
Zeka
Adımları serbest uzunca ve yumuşaktır. Koşu tekniğinin
kusursuz olması gerekir. Atlet rakiplerini kontrol
altında tutmalı ve yapacağı ataklardan emin olmalı ,
kendisine bir atak yapıldığında buna , viraja kadar
karşı koymalı tamamen taktik,zeka gerektyiren bir
mesafedir.
B – 1500 m Koşusu : 800 metrenin devamı
niteliğinde olup , kondüsyonel özellik koordinatif
kabiliyet teknik beceri ve taktik kabiliyeti zorunlu
kılar ayrıca , yüksek verime ulaşmada sürat ve
dayanıklılığın seviyesi ve oluşum derecesinin önemi
büyüktür.
BAYRAK KOŞULARI :
A – 4 x100 m Bayrak Koşusu : Bekleyen koşucu,
bayrak değiştirme sahasının 20 m gerisinde çıkış
pozisyonundadır. Arkadaşının hızını bildiği için durduğu
yerin gerisine bir işaret koyar. Arkadaşı o işarete
geldiğinde yumuşak ve dengeli olarak çıkış yapar. O hızı
alana kadar arkadaşı ona yetişir. Seslenir , sesi duyan
koşucu anlaşmış oldukları elini arkaya uzatır. Hız
düşürülmeden bayrağı alır. Atletler her 100 metrenin her
10m öncesi ve sonrası bayrağı değiştirmek zorundadır.
Çıkış yapan atlet bayrağı sağ eliyle taşır. İkinci atlet
sol eli ile üçüncü atlet sağ ve dördüncü atlet sol
eliyle alır ve taşır.
Taktik :
1 – 1. ve 4. koşucular 110-120 metre , 2. ve 3.
koşucular 120-130 metre koşarlar. Dolayısıyla 2. ve 3.
atletin mukavemeti iyi olmalıdır.
2 – İlk çıkış yapan atletin çıkış tekniği en iyi olandan
seçilir.
3 – Son koşucunun en hızlı ve mücadeleci olmalıdır.
4 – 4 x 100 metrede 2 kavis olduğundan 1. ve 3.
Atletlerin kısa boylu olması gerekmektedir.
B – 4 x400 m Bayrak Koşusu : Bayrak değiştirme alanı 20
m dir. Bunun 10 metresi 400 m çıkış çizgisi önünde , 10
metresi gerisindedir. 1. Koşucu bayrağı sağ elinde
tutarak çıkış yapar. 2. ve 3. Koşucular bayrağı sol
elleriyle aldıktan sonra sağ ele geçirirler. 400 metrede
atletler yorgun geldiği için bayrak alanlar acele
etmemelidir. 1. Koşucu 400m den az ; 2 ve 3. Koşucu 406
m ; 4. Koşucu 410 metre koşar.
Taktik :
1.atlet en zayıf olanı son atlet ise en süratli ve en
mücadeleci ve süratte devamlılığı iyi olandan seçilir. |
|
|
